Yağ-su ayırıcı (kondens separatörü), hava kompresörlerinin çalışması sırasında oluşan yağlı kondensat suyunu arıtarak çevreye güvenli biçimde tahliye edilmesini sağlayan ekipmandır. Yağ enjeksiyonlu kompresörlerde sıkıştırma sırasında oluşan kondensat; su, kompresör yağı, toz ve diğer kirliliklerin karışımıdır. Bu karışımın arıtılmadan doğrudan kanalizasyona verilmesi çevre mevzuatlarına aykırıdır ve ağır cezai yaptırımlara yol açabilir. Modern sistemler kondensat yağ içeriğini 5–10 ppm'e kadar düşürerek yasal tahliye sınırlarını (çoğu yönetmelikte 15–40 ppm) güvenle karşılar.
Çalışma Prensibi: Çok Kademeli Arıtma
Yağ-su ayırıcılar basınç düşürme, mekanik ayırma ve adsorpsiyon aşamalarını birleştiren çok kademeli bir süreçle çalışır.
Basınç düşürme ve ön ayırma: Kompresör, kurutucu, tank ve filtrelerden toplanan kondensat sisteme girer. Basınç düşürülürken büyük yağ damlacıkları yavaşlatma bölümünde serbestleşir ve sıvı-sıvı faz ayrışmasıyla dibe çöker.
Oleofil (yağ tutucu) filtrasyon: Kondensat, polipropilen veya özel oleofil liflerden oluşan birincil filtre ortamından geçer. Bu lifler yağ damlacıklarını emerek büyütür; yoğunlaşan yağ dibe iner ve atık yağ kutusuna aktarılır.
Aktif karbon polisaj aşaması: Son kalan yağ izleri ve hidrokarbonlar aktif karbon veya organokil filtreden geçirilir. Bu son kademe tahliye suyunun yasal sınırları karşılamasını güvence altına alır.
İşlem sonunda elde edilen temiz su kanalizasyona güvenle verilir; tutulan atık yağ ise atık yağ kutusunda toplanarak lisanslı bertaraf firmalarına teslim edilir.
Hangi Noktalar Sisteme Bağlanmalıdır?
Kompresör sonrası soğutucu (aftercooler), hava tankı, soğutmalı kurutucu, hat filtreleri ve kondens tahliye valfleri dahil tüm tahliye noktaları yağ-su ayırıcıya yönlendirilmelidir. Hiçbir kondensat hattı doğrudan drenaja bağlanmamalıdır.
Çevre Mevzuatına Uyum ve Sıfır Hava Kayıplı Tahliye
- Kondensat yağ konsantrasyonunu 10 ppm altına indirerek yasal deşarj standartlarını karşılama
- Sıfır kayıplı seviye sensörlü drenaj valfleri ile basınçlı hava israfını engelleme
- Tank, kurutucu ve hat filtrelerinden gelen tüm atık hatlarını tek merkezde arıtma
Hava tankı, kurutucu ve filtre tahliye hortumları asla doğrudan zemine veya gidere verilmemelidir. Tüm hatlar basınç kırıcı manifold üzerinden merkezi yağ-su ayırıcı girişine toplanmalıdır.
Yasal Yükümlülük ve Bakım
Türkiye'de ve birçok ülkede kompresör kondens suyunun çevre mevzuatına uygun şekilde arıtılması ve belirli yağ konsantrasyonunu aşmadan tahliye edilmesi yasal zorunluluktur. Filtre elemanlarının ve atık yağ kutusunun düzenli kontrol ve değişimi hem yasal uyumu hem de arıtma verimini sürdürmek için gereklidir. Çıkış suyunda yağ bulanıklığı veya kötü koku fark edilirse filtreleme kapasitesinin dolduğu anlaşılmalı ve derhal değişim yapılmalıdır.
Ayırıcı çıkış suyunda yağ tabakası, bulanıklık veya koku görülmesi iç filtre ve aktif karbon kartuşunun doyuma ulaştığını gösterir. Çevre cezalarına maruz kalmamak ve yasal limitleri (15 ppm) aşmamak için filtre kiti ivedilikle değiştirilmelidir.
HAVKOM Mühendislik olarak yağ-su ayırıcı kurulum, bakım ve filtre eleman tedariki konusunda bağımsız teknik hizmet sunuyoruz.
Sisteminiz İçin Teknik Destek veya Yedek Parça mı Gerekiyor?
HAVKOM Mühendislik; basınçlı hava sistemleri, azot jeneratörleri ve hava kurutucuları için bağımsız teknik servis, periyodik bakım ve OEM uyumlu yedek parça desteği sunmaktadır.